Wô´q CÚk§ÚkRôp ¾oÜ ¡ûPj§ÚdÏm!
®dú]vYWu... 1987 Ck§V-CXeûL JlTkRj§tÏl
©\Ï Rªr UôLôQ ØRpYWôL CÚkR YWRWô_l ùTÚUô°u ùNVXô[WôLl T¦Vôt±, AkR
JlTkRj§u ùNVpTôh¥p DÓTh¥ÚkRYo.
A§TWôL Nk§¬Lô CÚkRúTôÕ 2000m
YÚPj§p CXeûLj RªZo ©Wf£û]ûVj ¾odL ùLôiÓ YkR AW£Vp NhP UúNôRô ùRôPoTôLl
T¦Vôt±VYo. RtúTôÕ 2007p RªZoLÞdÏ A§LôWl T¡oÜ Ï±jÕ BúXôNû] ùNôpX
AûUdLlThP "GdvùToh Lªh¥'«p Eßl©]WôL Es[ôo.
CXeûL WôÔYj RôdÏR#p ®ÓRûXl ×#L°u
AW£Vp ©¬Üj RûXYo RªrfùNpYu ùLôpXlThÓs[ ¨ûX«p, RªZo ©Wf£û]dÏj ¾oÜ
LôÔm úTfÑYôojûR RûPlTÓm Guß TWYXôL úTfÑ GÝkÕs[Õ.
CkR úSWj§p RªZo ©Wf£û]dÏj ¾oÜ
LôÔm TpúYß ®`VeL°p TeúLt\ A¡X CXeûL Rªr Ùû]hùPh @©Wuh¥u ùTôÕf ùNVXô[o
PôdPo úL.®dú]vYWû]f Nk§júRôm.
AYo RªZu Gdv©W^ýdLôL A°jR ©Wj§úVLl
úTh¥!
""WôËq UWQj§tÏ Øu× Ck§V AWÑ,
RªZL AWÑ Utßm CeÏs[
RûXYoL°u LÚjûRd úLhPÕ. B]ôp ARu ©\Ï ¨ûXûU Uô±®hPÕ.''
CXeûL«p EeLs Lh£ GlT¥f
ùNVpTÓ¡\Õ?
CXeûL«p ×#L°u LhÓlTôh¥p Es[ Lh£Ls Ko
A¦. A§p RªZo áhPûUl× APeÏm. ×#L°u Li AûN®u± CYoLs ùNVpTP Ø¥VôÕ.
Cuù]ôuß B]kR NeL¬, PdXv úRYô]kRô úTôu\YoLs RûXûU«Xô] BÞeLh£ BRWÜd Lh£Ls.
CûY AWNôeLj§tÏd LPûUlThPûY. AW£u
ÕûQ WôÔYl TûP«]oúTôp ùNVpTÓTûY. B]ôp CkR CÚ A¦Lû[l úTôp CpXôUp, GeLs
Lh£Vô] A¡X CXeûL Rªr Ùû]hùPh @©Wuh ÑRk§WUôLf ùNVpTPd á¥V AûUl×.
RªZoLÞdÏ A§LôWl T¡oÜ
YZeÏY§p AkSôhÓ A§To Wô_TdúN AqY[Ü º¬V^ôL CpûX Gu¡\ôoLú[...?
Wô_TdúNûVl ùTôßjRUh¥p úRoRp
©WfNôWj§u úTôúR, "Sôu áhPôh£ûV G§olúTu' Guß A±®jÕ®hPôo. AR]ôpRôu
Sôu AYo A¦«p CÚkR PdXv úRYô]kRô®u BúXôNLo TR®ûV ®hÓ ùY°úV±ú]u.
"NUx¥ûV (federalism)
Htßd ùLôs[ôRYÚPu Sôm Hu CÚdL úYiÓm?' Guß ¨û]júR ®X¡ú]u.
B]ôp Wô_TdúN A§TWô] ©\Ï, EXL
SôÓL°u ©W`o A§L¬jRÕ. EPú] AYo ©lWY¬, 2006p "Bp Tôoh¥ Lôu@TWuv' (All Party Conference) AûUjRôo.
TôWôÞUu\j§p CPmùTtßs[ Aû]jÕd Lh£LÞm CRû]l úT£j ¾odL úYiÓm GuTÕRôu CkR
H.©.£.«u úSôdLm.
B]ôp A§p RªZo áhPûUl×dÏ CPm
ùLôÓdLlTP®pûX. "Hu AYoLÞdÏ CPªpûX?' Gu\ úLs®ûVdáP SôuRôu GÝl©ú]u.
CkR H.©.£.«u áhPm JqùYôÚ UôRØm ¼ Ï¥jÕ®hÓd LûXÙm áhPUôLúY CÚkRÕ.
AR]ôp "H.©.£.«p Es[ Lh£L°p CÚkÕ
JÚ ©W§¨§ûVj úRoÜ ùNnÕ, AkRl ©W§¨§Lû[d ùLôiP Lªh¥ EÚYôdLXôm.
AlúTôÕRôu ®ûW®p úTfÑYôojûR Ø¥Ùm' Guß Gu úTôu\YoLs á±ú]ôm. ARuT¥
EÚYô]ÕRôu H.©.Bo.£. (All Party Representative
Committee).
CkRd Lªh¥dÏl ©\Ï úTfÑYôojûR ãÓ©¥jRRô?
_þûX, 2006p CkRd Lªh¥ AûUdLlThP ©\Ïm
GkR úYûXûVÙm ùRôPeL®pûX. ©\Ï "GdvùToh Lªh¥' Gu\ JÚ ÏÝ EÚYô]Õ.
A§pRôu Sôàm Eßl©]o. 45 áhPeLs SPj§, SYmTo 2006 LûP£«p GeLs ¬lúTôohûP
A§T¬Pm NUol©júRôm.
CXeûLdÏ NUx¥ Øû\ (Federalism) AWNôeLm úRûY GuTÕRôu
AkR A±dûL«u NôWômNm. AkR "NUx¥' Gu\ YôojûRûV úSW¥VôLf ùNôpXôUp, úYß
Uô§¬ ×Ïj§«ÚkúRôm. GeLs A±dûLûVl ×#LsáP G§odL®pûX.
B]ôp A§To Wô_TdúN AkR A±dûLûV
Htßd ùLôiPÕúTôp ùR¬V®pûXúV...?
Lªh¥ AûUjRÜPu, "¬lúTôoh YkRÕm
AUpTÓjR úYi¥VÕRôu' Gu\ôo A§To Wô_TdúN. B]ôp ¬lúTôoh ùLôÓjR ©\Ï
TôojRôp, A§p "NUx¥ AWÑ' Guß CÚd¡\Õ. EPú], "CÕ Gu ¬lúTôoh ApX' Guß
á±®hPôo A§To Wô_TdúN. §Nô®RWú]ûY AûZjÕ, "EeLs Lªh¥«p ûYjÕ ¥vLv
TiÔeLs' Gu\ôo.
§Nô®RWú] ¬lúTôoh
"GdvùToh Lªh¥' ¬lúTôohûP Htßd ùLôs[®pûXRôú]...?
ØÝûUVôL Htßd ùLôs[®pûX. SôeLs
ùNôu]§p £XYtû\ ®hÓ®hPôoLs. CÕYûW 51 áhPeLs SPj§ ®Yô§jÕs[ôo. AkR
§Nô®RWú] Lªh¥«p Sôu Es°hP êuß úTo CÚd¡ú\ôm. Sôu RªZo, Ut\ CÚYo
£eL[oLs.
RªZoLÞdÏ A§LôWl T¡oÜ
A°lTRtÏ CÕYûW §Nô®RWú] Lªh¥«p GûRjRôu Htßd ùLôiPôoLs?
CeúL Juû\f ùNôpX ®Úmסú\u.
úTfÑYôojûR êXm GÕÜúU CXeûL«p SPdL®pûX Gu\ A©lWôVm CeÏ CÚd¡\Õ. AlT¥VpX.
BLúY, CkRd Lªh¥ CÕYûW ùLôÓdL Jl×dùLôiÓs[ A§LôWeLû[l Tt± CeúL
ùNôp¡ú\u.
ØRXôYRôL, Ï¥VWÑj RûXYo TR® AXeLôWl
TR®VôdLlThÓ (ceremonial head),
Ck§Vô®p Es[Õ úTôp ©WRUo Y#ûU Es[Yo BdLlTÓYôo. B]ôp CÕ A§To Wô_TdúN«u
TR®dLôXm Ø¥kR ©\Ï Htßd ùLôs[lTÓm G]d á\lThÓs[Õ.
CWiPôYRôL, ET-_]ô§T§ JÚYo CÚlTôo.
_]ô§T§«u C]jûRf NôWôRYWôL AkR ET _]ô§T§ CÚlTôo.
êu\ôYRôL, CeÏs[ WôwVNûT úTôuß JÚ ùN]h NûTdÏ Jl×d ùLôs[lThÓs[Õ. A§p
RªZoLs CPmùTßm Yônl×m YÚm.
SôuLôYRôL, ùUô¯l©Wf£û]! C§p
"£eL[Øm, RªÝm NU AkRvÕPu CÚdÏm' Guß Jl×d ùLôs[lThÓs[Õ.
IkRôYRôL, ¨oYôLm... ARôYÕ Tl°d NoÅv! CXeûL«u Aû]jÕ A§Lô¬LÞm Uj§V AW£u
LhÓlTôh¥p ClúTôÕ CÚd¡\ôoLs. Rô£pRôo TR® EsTP AlT¥jRôu Es[Õ. CûR Uôt±
Ck§V UôPp ¨oYôL AûUl× úYiÓm Guú\ôm. AÕ Htßd ùLôs[lThÓs[Õ.
CRuT¥ TôojRôp AWÑ, BÞm Lh£ EsTP
Aû]YWôÛm CkR Ød¡V ®`VeLs Htßd ùLôs[lThÓs[]. CÕYûW CÚkR A§LôWl T¡oûY ®P,
ClúTôÕ Es[Õ A§LUôLúY CÚd¡\Õ. BLúY, Rªr UdLs Htßd ùLôs[dáÓm. Á§ Es[ CÚ
®`VeLÞm úT£ Ø¥dLlTP úYi¥Ùs[Õ.
A§p Juß, "Bh£ Øû\ NUx¥Vô? (federalism), Jtû\ Bh£Vô? (Unitary)’ GuTÕ! Cuù]ôuß,
YPdÏ-¡ZdÏ UôLôQ CûQl×!
RªZoLs ®`Vj§p CûY CWiÓmRôú]
Ød¡Vl ©Wf£û]Ls...?
BUôm NUx¥ûVl ùTôßjRUh¥p A§To
Wô_TdúN Jl×d ùLôs[®pûX. AYo Cuàm "Jtû\ Bh£' Guß ùNôp#d
ùLôi¥Úd¡\ôo. ARuT¥ YZeÏm A§LôWeLs §Úl© GÓdLd á¥VûY. AûR RªZoLs
HtLUôhPôoLs.
AúR úSWj§p ×#Lû[ CkRl
úTfÑYôojûRdÏs ùLôiÓYW úYiÓùUu\ôp "NUx¥ Bh£ Øû\ûV' CXeûL AWÑ B@To
TiQ úYiÓm. AúR úTôp YPdÏ-¡ZdÏ CûQl×m Rªr UdLû[l ùTôßjRUh¥p ªL
Ød¡VUô]Õ. Hù]u\ôp CûQl× CpXôUp AW£Vp ¾oúY CpûX.
N¬, RªZo ©Wf£û]«p Ck§Vô®Pm
CÚkÕ ¿eLs Gu] G§oTôod¡ÈoLs?
GeLs Sôh¥tÏs Es[ Lh£Ls CXeûL AWÑPu
A§LôWl T¡oÜ Ï±jÕ úT£j ¾ojÕd ùLôs¡ú\ôm. B]ôp NUx¥ AWûNd ùLôÓdL A§To
Wô_TdúNûV Yt×ßjR úYi¥VÕ EXL SôÓL°u ùTôßl×.
CߧVôL "YPdÏ-¡ZdÏ' UôLôQeLû[
CûQdL úYiÓm Guß ¥l[úUh¥d ©W`ûW A§To Wô_TdúNÜdÏ ùLôÓdL úYi¥VÕ
Ck§Vô®u ùTôßl×. CûRjRôu SôeLs Ck§Vô®PªÚkÕ G§oTôod¡ú\ôm.
AlT¥ úT£ Ø¥dLlTÓm ¾oÜdÏ CXeûL
TôWôÞUu\ Jl×Rp ùTßYÕm ªL Ød¡Vm. ARtÏ CXeûL AWÑdÏ Ko "AW£Vp BÞûU' (Political will) YW úYiÓm. A§To
Wô_TdúNûV Ut\ SôÓLs ©W`o Ti¦]ôpRôu AÕ YÚm.
CXeûLj RªZo ©Wf£û]«p ¾oÜdÏ RªrSôh¥PªÚkÕ, ϱlTôL CeÏs[
ØRXûUfN¬PªÚkÕ Gu] Uô§¬Vô] ER®ûV G§oTôod¡ÈoLs?
WôËq UWQj§tÏ Øu× Ck§V AWÑ, RªZL
AWÑ Utßm CeÏs[ RûXYoL°u LÚjûRd úLhPÕ. B]ôp ARu ©\Ï ¨ûXûU Uô±®hPÕ.
CXeûL ùRôPoTô] ®`VeL°p RªZL AWûN ùT¬RôL Lu^ph ùNnYÕ úTôp GeLÞdÏj
ùR¬V®pûX.
B]ôp RªZL SXû]d LQd¡p ùLôs[ôUp ùPp#
JÚ Ø¥ûY A±®jÕ®P Ø¥VôÕ GuTÕRôu EiûU ¨ûX. "NUx¥ Bh£ Øû\ûV Htßd
ùLôs[ ùW¥' Guß ×#Ls CVdLm A±®jRôpRôu CXeûLj RªZo ©Wf£û]dÏj ¾oÜ LôQ
Ø¥Ùm.
BLúY CeÏs[ AWÑm, AW£Vp Lh£LÞm
CÕúTôu\ùRôÚ A±®lûT ùY°«P ×#Lû[ Yt×ßjR úYiÓm. AlúTôÕRôu A§LôWl
T¡oÜ Ï±jÕ CXeûL AW£u úTfÑYôojûR«p Ck§Vô úSW¥VôLj RûX«P Ø¥Ùm.
CXeûLj RªZo ©Wf£û]«p Uû\kR
©WRUo WôËqLôk§«u TeÏ Ï±jÕ...?
1987Bm BiÓ JlTkRlT¥ AûUkR AW£u ØRpYo
YWRWô_l ùTÚUô°u ùNLWhP¬VôL CÚkúRu. AlúTôÕ WôËûYl TX Øû\ Nk§jÕsú[u.
"CXeûLj RªZo ©Wf£û] ¾okR ©\úL Ck§V AûU§l TûPûV Ae¡ÚkÕ YôTv
ùTßúYu' GuT§p AYo EߧVôL CÚkRôo.
B]ôp ÕW§ÚxPYNUôL úRoR#p úRôtß
®hPôo. AkR ¨ûX«páP Sôu AYûW CÚØû\ Nk§júRu. AlúTôÕ AYo, "hìlv (Ck§Vl
TûP) YôTv BLl úTô¡\Õ. B]ôp LYûXlTPô¾oLs. ù_VYojRú]ÜPu úTôhP JlTkRjûR
AUpTÓjR úYi¥V ùTôßl× G]dÏ CÚd¡\Õ.
AûR úTônf ùNnV úYi¥V ¨ûX YkRôÛm
YÚm' Gu\ôo. Sôu ÁiÓm Bh£dÏ YkRôp §ÚmTÜm I.©.úL.G@l. TûPLû[ Aàl×úYu Guú\
WôËq Auß ùNôu]ôo. GeúL WôËq §Úm© YkÕ®Pl úTô¡\ôúWô Guß LÚ§jRôu
×#Ls AYûWÙm ùLôu\ôoLs.
WôËq CÚk§ÚkRôp CXeûL«p RªZo
©Wf£û] CkúSWm ¾ok§ÚdÏm.
TPeLs: úYÔ
AÓjRd LhÓûW
